سیستمهای تصفیه آب و فاضلاب صنعتی، قلب تپنده بسیاری از کارخانهها در ایران هستند. کوچکترین اختلال در عملکرد این سیستمها میتواند باعث توقف تولید، افزایش هزینهها، آسیب به تجهیزات، و حتی جریمههای زیستمحیطی شود.
به همین دلیل، شناسایی نشانههای نیاز به سرویس و نگهداری یکی از مهمترین وظایف مدیران تاسیسات و بهرهبرداران صنعتی است.
در این مقاله از نگاه فنی اما قابلفهم، بررسی میکنیم که چه زمانی باید سیستم تصفیه آب کارخانه را سرویس کنید، چه علائمی خطرناک هستند و چه اقداماتی برای پیشگیری لازم است.
چرا سرویس دورهای سیستم تصفیه آب مهم است؟
سیستمهای تصفیه آب صنعتی (RO، UF، کلاریفایر، فیلتر شنی، سختی گیر، پکیج تصفیه فاضلاب و…) در معرض رسوب، گرفتگی، خوردگی، کاهش فشار و آلودگی میکروبی هستند.
عدم سرویس بهموقع باعث موارد زیر میشود:
- افزایش ۳۰ تا ۷۰ درصدی هزینه انرژی
- کاهش کیفیت آب خروجی
- افت راندمان ممبران و فیلترها
- افزایش عدد TDS و کدورت
- توقف خط تولید
- کاهش عمر تجهیزات
- افزایش مصرف مواد شیمیایی
- ایجاد بو، لجن یا کف در سیستم فاضلاب
این مشکلات، مستقیماً روی هزینههای کارخانه تأثیر میگذارند و معمولاً بیشتر از هزینهای هستند که برای سرویس دورهای لازم است.
نشانههای قطعی که میگویند «سیستم تصفیه آب کارخانه باید سرویس شود»
در ادامه دقیقترین و مهمترین علائم هشدار را بررسی میکنیم. اگر حتی ۲ یا ۳ مورد از این نشانهها را مشاهده میکنید، سیستم قطعاً نیاز به بررسی و سرویس دارد.
۱. کاهش فشار یا دبی آب خروجی
یکی از رایجترین نشانههاست.
دلایل احتمالی:
- گرفتگی فیلتر شنی یا کربنی
- رسوب ممبرانهای RO
- اشباع رزین سختی گیر
- گرفتگی لولهها یا نازلها
- خرابی پمپ
در بیش از ۷۰٪ موارد کاهش دبی به دلیل عدم شستشوی بهموقع (Backwash) است.
راهکار:
سرویس فیلترهای پیشتصفیه
چک کردن فشار پمپها
شستشو یا تعویض ممبران (بر اساس شدت رسوب)
۲. افزایش ناگهانی TDS یا سختی آب
اگر سیستم RO یا سختیگیر شما بهدرستی کار نکند، TDS (میزان املاح محلول) بهشدت افزایش مییابد.
دلایل:
- خرابی ممبران
- گرفتگی سطح ممبران
- تزریق نامناسب آنتی اسکالانت
- خرابی رزینها
راهکار:
- چک کردن عملکرد دوزینگ پمپ
- بررسی سالم بودن ممبران و انجام CIP
- احیای رزینها
۳. تغییر رنگ یا بوی نامطبوع در آب
آب خروجی کارخانه نباید هیچ رنگ، طعم یا بوی عجیب داشته باشد.
وجود بو یا رنگ نشاندهنده:
- فعالیت باکتریها
- رشد جلبک
- آلودگی لجن فعال
- انسداد در خطوط هوادهی
- خرابی فیلترهای بیولوژیک
- رسوب آهن و منگنز
راهکار :
- شستشوی کامل سیستم
- اصلاح فرآیند هوادهی
- ضدعفونی کردن با دوز صحیح
- سرویس فیلترهای بیولوژیک
۴. مصرف زیاد مواد شیمیایی نسبت به گذشته
اگر مصرف کلر، آنتیاسکالانت، سود، اسید یا مواد کمکتهیه افزایش پیدا کرده:
- سیستم دچار گرفتگی است
- کیفیت آب ورودی تغییر کرده
- دوزینگ پمپ درست تنظیم نیست
- فیلترها نیاز به تعویض دارند
این وضعیت هم هزینهبر است و هم به تجهیزات آسیب میزند.
۵. افزایش بار میکروبی در خروجی سیستم
اگر خروجی دارای:
کف
لجن اضافی
بو
رشد باکتری
باشد، نشاندهنده ضعف عملکرد سیستم بیولوژیکی اس
۶. صدای غیرعادی پمپها یا افزایش ویبره
پمپها اگر سرویس نشوند سریعاً خراب میشوند.
علت:
کاویتاسیون
وجود هوا در خطوط
عدم روانکاری
فشار بیش از حد
راهکار:
سرویس کامل پمپها، چک کردن یاتاقانها و اورینگها.
۷. افزایش انرژی مصرفی سیستم
اگر موتورهای هوادهی، پمپها یا بلوئرها انرژی بیشتری مصرف میکنند، یعنی سیستم دچار:
گرفتگی
رسوب
افت راندمان
عمر بالای قطعات
شده است.
۸. بالا رفتن سطح لجن در سیستم تصفیه فاضلاب
در پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی، افزایش لجن نشاندهنده:
عدم تخلیه بهموقع
ضعف تهنشینی
عدم هوادهی اصولی
نیاز به تنظیم MLSS
است.
۹. کاهش کیفیت آب بویلر، برج خنککن و خطوط تولید
اگر کیفیت آب مناسب نباشد، علامت واضح از نقص در تصفیه خانه است:
تشکیل رسوب در بویلر
افزایش خوردگی
کاهش راندمان چیلر
افزایش دمای برج خنک کننده
- هشدارهای مکرر در سیستم کنترل یا PLC
اکثر سیستمهای جدید تصفیه آب صنعتی دارای:
سنسور TDS
فلومتر
فشارسنج دیجیتال
سیستم مانیتورینگ
هستند.
هشدارهای مکرر نشانه نیاز فوری به سرویس است.
علائم مهم که نشان میدهد سیستم فوراً باید سرویس شود
اگر هر یک از موارد زیر اتفاق بیفتد، سیستم در ضعیت خطر است:
افزایش ناگهانی فشار ورودی و افت شدید خروجی
ایجاد بوهای تند شیمیایی
بالا رفتن دمای پمپها
ریختن لجن از مخازن
نشتی در مخازن پلیاتیلن یا فایبرگلاس
نشت سیال از دوزینگ پمپ
قطع و وصل پیاپی برق تجهیزات
چه قطعاتی باید در سرویس دورهای چک شوند؟
هلدینگ صنایع برتر معمولاً در سرویس دورهای موارد زیر را بررسی میکند:
ممبرانها و پرشر وسلها
فیلتر شنی، کربنی، PP
مخزن پلیاتیلن ذخیره آب
مخزن مواد شیمیایی
پمپهای سانتریفیوژ و طبقاتی
بلوئرهای هوا
تابلو برق و PLC
دوزینگ پمپها
رزین و مواد مصرفی
لولههای پلی اتیلن فشار قوی
نازلها و دیفیوزرهای هوا
سرویس دورهای سیستم تصفیه آب هر چند وقت یکبار لازم است؟
بسته به شرایط کارخانه:
فیلترهای پیشتصفیه: هر ۱–۳ ماه
فیلتر شنی و کربنی: هر ۶ ماه
سرویس ممبران RO: هر ۶ تا ۱۲ ماه
سرویس پکیج تصفیه فاضلاب: هر ۱ ماه
سرویس مخازن پلیاتیلن: هر ۱۲ ماه
سرویس پمپها: هر ۳ تا ۶ ماه
چرا سرویس تصفیه آب خود را به هلدینگ صنایع برتر بسپاریم؟
هلدینگ صنایع برتر یکی از مجموعههای تخصصی در زمینه طراحی، ساخت، تأمین تجهیزات و سرویس سیستمهای تصفیه آب و فاضلاب صنعتی است.
دلایل انتخاب این مجموعه:
مهندسین با تجربه در سیستمهای RO، UF، MBR، MBBR، فیلترها و پکیجها
تولیدکننده انواع تجهیزات مورد نیاز سرویس شامل:
مخزن مواد شیمیایی
امکان بازدید دورهای از کارخانهها در سراسر کشور
ارائه چکلیست استاندارد سرویس و گزارش فنی
تأمین قطعات اورجینال شامل فیلتر، ممبران، رزین، نازل و…
پشتیبانی پس از فروش و امکان عقد قرارداد سالیانه سرویس
جمعبندی
اگر سیستم تصفیه آب کارخانه شما هر یک از علائم زیر را دارد:
کاهش فشار
افزایش TDS
بوی نامطبوع
مصرف زیاد مواد شیمیایی
کاهش کیفیت خروجی
سر و صدای غیرعادی
مصرف انرژی بالا
این یعنی سیستم نیاز فوری به سرویس و نگهداری تخصصی دارد.
رسیدگی بهموقع، علاوه بر حفظ کیفیت آب، باعث کاهش هزینهها، افزایش عمر تجهیزات و جلوگیری از توقف تولید میشود.
برای کسب اطلاعات بیشتر و تماشای محصولات میتوانید به آدرس وب سایت هلدینگ صنایع برتر مراجعه بفرمایید .
